Os na fydd rhiant dibreswyl yn dweud wrthym eu bod yn mynd i fethu gwneud taliad neu nad ydynt yn mynd i dalu’;r swm cywir, gallwn gymryd camau i wneud yn siwr eu bod yn talu. Os ydynt yn talu drwom ni, gallwn gymryd camau ar unwaith. Os oedd y ddau riant wedi cytuno bod y rhiant dibreswyl yn talu’;r rhiant â gofal yn uniongyrchol ar ôl iddynt wneud cais i ni, a bod y trefniant hwn yn methu, gall y rhiant â gofal gysylltu â ni a gofyn i ni weithredu.
Byddwn yn ceisio cysylltu â’;r rhiant dibreswyl dros y ffôn yn gyntaf. Os na fyddwn yn gallu cysylltu â hwy dros y ffôn, byddwn yn ysgrifennu atynt i’;w rhybuddio y gallwn ddechrau cymryd camau gorfodi yn eu herbyn oni bai eu bod:
- yn gwneud cytundeb i dalu’;r swm llawn o gynhaliaeth plant maent wedi ei fethu
- yn cadw at y cytundeb maent wedi ei wneud yn barod.
Mae gan y rhiant dibreswyl un wythnos i wneud hyn. Os na fyddant yn cysylltu â ni a chytuno i dalu beth sy’;n ddyledus ganddynt gallwn ddechrau cymryd camau gorfodi.
Os na fydd y rhiant dibreswyl yn ymateb i'r rhybudd hwn au bod yn gweithio i, neu yn cael pensiwn gan gyflogwr, ein cam cyntaf fydd cymryd cynhaliaeth plant o’;u henillion neu eu pensiwn.
Byddwn yn gwneud hyn drwy orchymyn didynnu o enillion (oni bai eu bod yn talu drwy’r modd hwn yn barod). Byddwn yn dweud wrth gyflogwr y rhiant dibreswyl faint i’w gymryd o’u henillion neu bensiwn. Bydd rhaid i’r cyflogwr gymryd y swm hwn a’i basio i ni ar eu rhan. Os nad ydynt yn gwneud hyn heb reswm da, gallwn fynd a’r cyflogwr i’r llys.
Gall cyflogwr y rhiant dibreswyl hefyd gymryd swm ychwanegol o hyd at £1 o’u henillion bob tro maent yn gorfod cymryd arian o’u henillion. Mae hyn i helpu gyda chostau gweinyddu’r cyflogwr.
Os na fydd cyflogwr yn gallu cymryd y swm llawn yn uniongyrchol o enillion neu bensiwn y rhiant dibreswyl (er enghraifft, os nad ydynt wedi ennill digon mewn wythnos berthnasol) byddant yn cymryd beth y gallent. Fodd bynnag, byddwn yn dweud wrthynt adael swm penodedig i dalu am eu costau byw. Os yw incwm y rhiant dibreswyl yn disgyn o dan y lefel hwn yn rheolaidd dylent ddweud wrthym oherwydd efallai y bydd rhaid i ni newid y swm o gynhaliaeth plant sydd raid iddynt dalu.
Os na fydd rhiant dibreswyl yn gwneud trefniadau eraill i dalu, gallwn fynd a hwy i'r llys. Mae cymryd camau drwy’r llys yn gostus ac efallai y bydd rhaid i’r rhiant dibreswyl dalu costau’r llys yn ogystal â thalu’r cynhaliaeth plant sy’n ddyledus ganddynt. Bydd hyn yr un fath os yw’r rhiant dibreswyl yn hunangyflogedig.
Os yw’r rhiant dibreswyl yn Lluoedd Arfog Eu Mawrhydi ac wedi methu â gwneud taliadau, byddwn yn anfon cais i’r Weinyddiaeth Amddiffyn i gymryd y swm o gynhaliaeth sy'n ddyledus ganddynt o’u cyflog.
Os y’r rhiant dibreswyl yn derbyn budd–daliadau, pensiwn Gwladol neu Bensiwn Rhyfel, byddwn fel arfer yn cymryd y swm sy’n ddyledus yn uniongyrchol o’u budd–dal neu bensiwn.
Os ydym wedi dweud wrth gyflogwr am gymryd cynhaliaeth plant yn uniongyrchol o enillion y rhiant dibreswyl a’u bod yn stopio gweithio i’r cyflogwr hwn, bydd rhaid i’r rhiant dibreswyl ddweud wrthym. Hefyd bydd rhaid iddynt ddweud wrthym:
- enw a chyfeiriad eu cyflogwr newydd, os oes ganddynt un
- y swm y maent yn disgwyl ennill, ac
- eu rhif gweithiwr neu gyflogres, os oes ganddynt un.
Os ydych yn methu â rhoi’r wybodaeth sydd ei hangen arnom i ni, neu yn rhoi gwybodaeth rydych yn gwybod sydd yn ffug, gallwn fynd a chi i’r llys a gallwch gael dirwy o hyd at £1,000. Mae hyn yn cyfeirio at unrhyw berson neu gorff sydd, o dan y gyfraith, yn gorfod rhoi gwybodaeth i ni - fel cyflogwyr a chyfrifwyr yn ogystal â rhieni.
Top y dudalenGwybodaeth berthnasol
- Darllenwch ein taflen "Pa gamau all y CSA eu cymryd os na fydd rhieni'n talu?" [941Kb]
